Bezpieczeństwo w czasie powodzi

Bądź świadomy niebezpieczeństwa powodzi, zwłaszcza jeśli mieszkasz na nisko położonym terenie, w pobliżu strumienia, rzeki lub poniżej zapory wodnej.

Powódź to jedna z najgroźniejszych i najbardziej tragicznych w skutkach klęsk żywiołowych. Jest niebezpieczna dla życia i zdrowia oraz często powoduje znaczne straty materialne.

Powódź to zjawisko, podczas którego duża ilość wody zalewa rozległe obszary – często na skutek wylania rzek, jezior lub mórz. Może być wynikiem intensywnych opadów deszczu, roztopów, sztormów lub przerwania zapór.

W czasie powodzi przestrzeganie zasad bezpieczeństwa jest kluczowe dla ochrony życia i zdrowia dzieci.

Przed powodzią

  • sprawdź, czy Twój dom leży na terenie zalewowym – możesz to sprawdzić np. w urzędzie gminy lub na stronach z mapami zagrożeń powodziowych;
  • poznaj historię powodzi w okolicy – jak często się zdarzają, skąd przychodzi woda.
  • rozważ możliwości zabezpieczenia budynku przed powodzią poprzez uszczelnienie drzwi i piwnic materiałami wodoodpornymi;
  • ubezpiecz siebie i rodzinę oraz swój majątek;
  • zapoznaj się z powodziowymi sygnałami ostrzegania i alarmowania zazwyczaj jest to dźwięk syreny alarmowej, gong lub specjalny sygnał dzwonów kościelnych;
  • upewnij się, że wszyscy członkowie Twojej rodziny, zwłaszcza dzieci, wiedzą co robić w razie powodzi; naucz dzieci jak i kiedy wezwać policję, straż pożarną i inne służby oraz podmioty ratownicze.

W czasie zagrożenia powodziowego

  1. 1Śledź sytuację i słuchaj ostrzeżeń
    • Monitoruj komunikaty IMGW, RCB, lokalnych władz.
    • Ustaw powiadomienia w telefonie (np. SMS RCB).
    • Sprawdź, czy jesteś w strefie zagrożonej (mapy zagrożenia powodziowego online lub u gminy).
  2. 2Przygotuj dom i rodzinę
    • Spakuj plecak ewakuacyjny (tzw. zestaw „na godzinę zero”): dokumenty, leki, pieniądze, telefon i ładowarka/powerbank, woda, jedzenie, latarka, apteczka, odzież na zmianę.
    • Zabezpiecz dom: przenieś cenne rzeczy na wyższe piętra, zablokuj odpływy (woda często cofa się przez kanalizację!), przygotuj worki z piaskiem (często dostępne od gminy/OSP).
  3. 3Zaplanuj ewakuację
    • Ustal z rodziną miejsce spotkania i sposób kontaktu.
    • Sprawdź, gdzie są punkty ewakuacyjne i jak tam dotrzeć.
    • Zadbaj o osoby zależne: dzieci, seniorów, zwierzęta.
  4. 4Zabezpiecz sprzęty i instalacje
    • Na razie nie wyłączaj prądu i gazu, ale przygotuj się do tego (wiedz, gdzie są zawory).
    • Naładuj wszystkie urządzenia elektroniczne.
    • Jeśli masz samochód – zatankuj go i przestaw na wyżej położony teren.
  5. 5Bądź gotowy do działania
    • Trzymaj telefon przy sobie i miej go naładowanego.
    • Nie czekaj na ostatnią chwilę – jeśli sytuacja się pogarsza, reaguj od razu.
    • Poinformuj sąsiadów, zwłaszcza starszych – nie każdy ma dostęp do internetu czy wiadomości.

Dodatkowo

  • Zrób listę ważnych telefonów (112, GOPR/OSP, lokalne centrum kryzysowe).
  • Jeśli masz zwierzęta – zaplanuj również ich ewakuację.
  • Upewnij się, że dzieci wiedzą, co robić, jeśli Ciebie nie ma w domu.

W czasie powodzi

  1. 1Zachowaj spokój i śledź informacje
    • Słuchaj komunikatów służb ratunkowych, radia, TV, internetu.
    • Zapisz numery alarmowe: 112, straż pożarna, pogotowie, lokalny sztab kryzysowy.
  2. 2Nie ryzykuj!
    • Nie wchodź do zalanych piwnic czy pomieszczeń – może tam być prąd lub niebezpieczne chemikalia.
    • Nie przechodź przez zalane ulice – 15 cm wody może przewrócić człowieka, 30–60 cm porwać auto.
    • Nie pływaj w wodzie powodziowej – może być skażona i ukrywać ostre przedmioty.
  3. 3Zabezpiecz się i swój dom (jeśli jest czas)
    • Wyłącz prąd, gaz i wodę – tylko jeśli to bezpieczne.
    • Zabierz najcenniejsze rzeczy na wyższe piętro (dokumenty, pieniądze, leki).
    • Zamknij i uszczelnij okna, drzwi, odpływy (jeśli są specjalne zapory – zamontuj je).
    • Załóż ubrania robocze, kalosze, rękawice – woda może być zanieczyszczona.
  4. 4Ewakuacja – nie czekaj za długo
    • Jeśli służby zalecają ewakuację – wychodź od razu.
    • Zabierz: dokumenty, pieniądze, telefon, leki, wodę, latarkę, coś do jedzenia.
    • Poinformuj bliskich, gdzie się udajesz.
    • Jeśli nie możesz się ewakuować – idź na najwyższe piętro i wołaj o pomoc (światło, sygnały, flaga z materiału).
  5. 5Pomagaj, ale z głową
    • Pomagaj innym, zwłaszcza starszym, dzieciom i osobom z niepełnosprawnościami.
    • Nie narażaj życia – jeśli sytuacja jest zbyt ryzykowna, wezwij służby.

Po powodzi

  1. 1Bezpieczny powrót do domu
    • Czekaj na oficjalne pozwolenie od służb ratunkowych.
    • Sprawdź, czy budynek nie grozi zawaleniem – unikaj wchodzenia, jeśli są pęknięcia, zapadnięte stropy, wypaczone drzwi.
    • Nie wchodź do zalanego domu, jeśli prąd nie został odłączony przez specjalistę.
  2. 2Zachowaj ostrożność zdrowotną
    • Woda powodziowa = skażona woda (bakterie, chemikalia, ścieki).
    • Noś rękawice ochronne, maseczkę i kalosze podczas sprzątania.
    • Nie jedz jedzenia, które miało kontakt z wodą powodziową.
    • Przegotuj wodę do picia, nawet jeśli wygląda czysto.
  3. 3Sprzątanie i dezynfekcja
    • Otwórz okna i drzwi – dom musi się wietrzyć i wysuszyć.
    • Usuń wszystko, co nie nadaje się do użytku – np. zalane meble, materace, dywany.
    • Użyj środków dezynfekujących (np. chlorowych) do czyszczenia podłóg, ścian i sprzętów.
    • Osusz dom powoli – zbyt szybkie suszenie może uszkodzić ściany.
  4. 4Dokumentowanie strat
    • Rób zdjęcia szkód przed rozpoczęciem napraw.
    • Spisz listę zniszczeń – pomoże w zgłoszeniu do ubezpieczyciela lub gminy.
    • Zachowuj rachunki za wszystkie naprawy i zakupy związane z usuwaniem skutków powodzi.
  5. 5Zadbaj o siebie i bliskich
    • To ogromny stres – rozmawiaj z rodziną, sąsiadami.
    • Jeśli czujesz przytłoczenie – szukaj wsparcia psychologicznego (często dostępnego lokalnie po katastrofie).
    • Współpracuj z lokalnymi władzami i organizacjami pomocowymi.

Flagi w czasie powodzi

Wymachując w czasie powodzi kolorową flagą lub kawałkiem materiału, możesz prosić o pomoc:

  • Flaga biała – chcesz opuścić miejsce w którym jesteś
  • Flaga czerwona – potrzebna pomoc medyczna
  • Flaga niebieska – prosisz o jedzenie i wodę
W sytuacji zagrożenia dzwoń na 112. Śledź komunikaty IMGW i RCB.